Marcowanie kotów

Marzec to nie tylko pierwsze cieplejsze dni i dłuższe wieczory. To również czas tzw. „marcowania” kotów - okresu wzmożonej aktywności rozrodczej, który wyraźnie widać (i słychać) w miastach oraz na wsiach. Charakterystyczne nocne miauczenie, walki kocurów i niespokojne zachowanie kotek to właśnie efekt działania hormonów i wydłużającego się dnia.

Dlaczego właśnie marzec?

Koty domowe wywodzą się od afrykańskiego żbika i są gatunkiem sezonowo poliestralnym - oznacza to, że ruja u samic pojawia się cyklicznie w określonej porze roku. Kluczowym czynnikiem jest długość dnia. Gdy po zimie przybywa światła słonecznego, organizm kotki zaczyna produkować hormony pobudzające cykl rozrodczy.

U kotów żyjących w warunkach naturalnych sezon rozrodczy trwa zwykle od wczesnej wiosny do późnego lata. W warunkach domowych, przy sztucznym oświetleniu, ruja może występować nawet przez cały rok, jednak w marcu zjawisko nasila się także u kotów niewychodzących.

Jak wygląda marcowanie?

U kotek objawy rui są wyraźne:
   •    głośne, przeciągłe miauczenie,
   •    ocieranie się o przedmioty i ludzi,
   •    przyjmowanie charakterystycznej pozycji z uniesionym zadem,
   •    niepokój i próby ucieczki z domu.

Kocury reagują na zapach samicy w rui bardzo intensywnie. Mogą:
   •    znaczyć teren moczem o silnym zapachu,
   •    wdawać się w bójki z innymi samcami,
   •    przebywać całe noce poza domem.

W miastach, takich jak Warszawa czy Kraków, marcowanie bywa szczególnie uciążliwe dla mieszkańców osiedli, gdzie populacja kotów wolno żyjących jest duża.

Konsekwencje niekontrolowanego rozrodu

Jedna kotka może urodzić nawet kilka miotów rocznie, a w każdym z nich może być od kilku do kilkunastu kociąt. To prowadzi do szybkiego wzrostu populacji bezdomnych zwierząt. Organizacje zajmujące się ochroną zwierząt, takie jak Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce czy Fundacja Viva!, co roku apelują o odpowiedzialność właścicieli.

Niekontrolowane rozmnażanie to nie tylko problem bezdomności, ale też większe ryzyko chorób zakaźnych i urazów wynikających z walk między zwierzętami.

Sterylizacja jako rozwiązanie

Specjaliści są zgodni: najskuteczniejszą metodą ograniczenia marcowania i jego skutków jest sterylizacja (u samic) oraz kastracja (u samców). Zabiegi te:
   •    eliminują ruję i związane z nią zachowania,
   •    zmniejszają ryzyko nowotworów narządów rozrodczych,
   •    ograniczają agresję i znakowanie terenu.

W wielu miastach w Polsce funkcjonują programy dofinansowania takich zabiegów dla właścicieli oraz opiekunów kotów wolno żyjących.

Wiosna pod kontrolą

Marcowanie kotów to naturalne zjawisko biologiczne, którego nie da się „wychować” ani wyciszyć domowymi sposobami. Świadoma opieka, profilaktyka weterynaryjna i odpowiedzialne decyzje właścicieli pozwalają jednak ograniczyć jego negatywne skutki, zarówno dla zwierząt, jak i ludzi.

Źródła: Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, Fundacja Viva!, podręczniki medycyny weterynaryjnej dotyczące rozrodu kotów.